Sayın Bakanım,
Sayın Müsteşarım,
Değerli mesai arkadaşlarım.
Hepinizi saygıyla selamlıyorum, bu toplantımızın güzelliklere vesile
olmasını diliyorum.
19/09/1979 yılında kurulan, 2992 sayılı Adalet Bakanlığının Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında
Kanunun 8 inci maddesi uyarınca Bakanlığımız ana hizmet birimlerinden biri olan
Genel Müdürlüğümüzün görevleri, aynı Kanunun 12 nci maddesinde belirtilmiştir.
Buna göre;
a)
Adlî sicili tutmak,
b)
Bakanlığımız görev
yetkisine giren konularla ilgili istatistiki bilgilerin belirlenmesi,
toplanması, sınıflandırılması ve değerlendirilmesi ile ilgili hizmetleri
yürütmek,
c)
Adlî sicil ve adlî
istatistik hizmetlerinin yerine getirilmesi için bilgi işlem sistemini kurmak
ve geliştirmek,
d)
Görev alanına giren
konularda mevzuat yetersizliğine ve aksaklığına ilişkin inceleme ve
araştırmaları yapmak, Bakanlığa tekliflerde bulunmak, tüzük tasarıları ve
yönetmelikleri hazırlamak ve yargı yetkisinin kullanılma alanına girmeyen
konularda görüş bildirmek ve genelge düzenlemek,
e)
Kanunlarda gösterilen
ve Bakanlıkça verilecek benzeri görevleri yapmak.
Bu yasal düzenleme gereğince kurularak göreve
başlamasını takiben 29/11/1990 tarihinde 3682 sayılı Adlî Sicil Kanunu ve buna
ilişkin yönetmelik çıkarılarak yürürlüğe konulmuştur.
Tuna Caddesi, No:10 Yenişehir-ANKARA adresindeki ek
binamızda hizmet veren Genel Müdürlüğümüzde halen (2) genel müdür yardımcısı,
(4) daire başkanı, (biri yurt dışında olmak üzere) (9) tetkik hâkimi, (2)
müşavir, (5) şube müdürü, (2) şef, (1) çözümleyici, (1) mühendis, (1) mütercim,
(3) istatistikçi, (1) uzman, (2) araştırmacı, (5) sözleşmeli, diğerleri
işletmen, teknisyen, memur ve hizmetli olmak üzere toplam 128 personel, taşra
teşkilatımızda ise 6’sı müdür, 120’si şef olmak üzere toplam 545 personel
çalışmaktadır.
Genel Müdürlükte göreve başladığım 07/09/2004
tarihinde, 13’ü UYAP üzerinden 33’ü Frame Relay, 152’si X-25 hatlarla çalışan
toplam 198 taşra ünitesi merkezi sisteme on-line bağlı olarak çalışmakta,
depoda acil durumlarda taşraya gönderilmek üzere 12 adet bilgisayar bulunmakta
idi.
Göreve başlamamı takiben yaptığım inceleme ve
araştırma sonunda tüm taşra teşkilatımızın merkezi sistemimize on-line bağlı
olarak hizmet verebilmeleri için (2) milyon YTL.’ye ihtiyaç olduğu anlaşıldı.
Konuyu Sayın Müsteşarımıza intikal ettirdim, Bakanlık bütçesinin bağlandığı
nedenle bütçe komisyonunda ödeneğin artırılabileceği sonucuna varıldı. Bütçe
komisyonunda verdiğimiz önerge üzerine Sayın Bakanımız ve Sayın Müsteşarımızın
yoğun çalışma ve destekleriyle ödeneğimiz iki milyon YTL. artırıldı.
Bütçenin serbest bırakılmasını takiben 1342 adet PC,
1847 adet yazıcı satın alınmış, taşra Cumhuriyet başsavcılıklarına adlî-sicil
programı yüklenerek 1082 adet PC, 1346 yazıcı gönderilmiş, vaki ihtiyaç ve
talebe binaen ihtiyaç vukuunda alınmak üzere İdari ve Mali İşler Dairesi
Başkanlığına 300 adet yazıcı verilmiş, halen depomuzda 272 adet PC ve 201 adet
yazıcı bulunmaktadır.
Bu dönem içerisinde, temel PC kullanımı, adlî sicil
sorgulama ve veri girişi için 640 taşra personeline eğitim verilmiştir.
Yeni Ceza Kanunu ve Ceza Muhakemesi Kanununun
yürürlüğe girmesiyle, Adlî Sicil Mevzuatı tekrar gözden geçirilmiş, sözü edilen
her iki yasa ile getirilen yenilikler nazara alınarak yeniden düzenlenen 5352
sayılı Adlî Sicil Kanunu 25/05/2005 tarihinde, bu yasaya ilişkin yönetmelik
07/09/2005 tarihinde çıkarılarak yürürlüğe konulmuştur.
Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığınca UYAP bağlantı
sisteminin iletişim alt yapısının hazırlanarak, hatları aktif hale getirilen
taşra birimlerimizle hemen irtibata geçilmiş, adlî sicil sistemi kurulmak
suretiyle hizmete alınmış, bu gün itibariyle hizmet veren on-line bağlı taşra
birim sayısı (432) (….) ye çıkarılmış, bu sayı hızla artmaya devam etmektedir.
UYAP kapsamında bulunmayan yerlerle ilgili olarak,
adlî-sicil kurulu bulunup sonradan UYAP’a bağlanan birimlerin elinde atıl
bulunan roter ve modemler getirilerek Genel Müdürlüğümüz teknik elemanlarınca
gerekli tamir ve bakımı yapıldıktan sonra kullanılmak üzere bu yerlerde adlî
sicil birimi kurmaya çalışılmaktadır.
Son bir yılda,
Mahkeme kararlarıyla 99.812 adet,
İlgililerin talebi üzerine komisyon kararıyla
107.064 adet,
Re’sen toplu olarak komisyon kararıyla 1.409.288
adet,
Adlî sicil sabıka kaydı silinmiştir.
5352 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 01/06/2005
tarihinden Şubat 2007 sonuna kadar toplam 3.477.213 adet sabıka kaydı komisyon
kararı ile re’sen silinmiştir.
Sabıka sorgulama sonuçları talep halinde üç yabancı
dilden sunulmakta, ayrıca kamu kurum ve kuruluşlarınca talep edilen çok sayıda
kişiye ilişkin olarak hazırlanmış listelere dayalı adlî sicil istekleri
manyetik ortamda disket ve CD ile en seri şekilde karşılanmaktadır.
Her yıl Genel Müdürlüğümüz bilgi işlem ağının
geliştirilmesine devam edilmekle birlikte, halen merkezimizle on-line
bağlantılı olarak (432) (….) adlî sicil birimimiz 365 gün 24 saat kesintisiz
çalışmakta olup, günde ortalama 62.000, son bir yılda toplam 15.255.997 adet
sabıka sorgulaması talebine cevap verilmiştir.
Taşra birimlerimizde adlî sicil bilgileri mahallinde
bilgisayara girilip incelendikten sonra Genel Müdürlüğümüze transfer edilmekte,
merkezimizde denetim çözümleme programları vasıtasıyla kontrolleri yapılarak,
merkezi adlî sicil veri tabanına aktarılmaktadır.
Adlî sicil kayıtları mahalli birimlerimizce
bilgisayara girildiği halde, bu kayıtlarla ilgili her türlü ortadan kaldırma,
silme ve tüm düzeltme işlemleri yalnız Genel Müdürlüğümüzce yapılabilmektedir.
Yurt içinde ve dışında, suç işleyen Türk
vatandaşları ile Türkiye’de ikamet eden yabancı uyruklu kişilerin kesinleşmiş
mahkûmiyet hükümlerine istinaden son bir yıllık dönemde 356.174 ceza, 43.836
tali karar, 148.022 adet yerine getirme fişinin merkezi adlî sicil bilgi
bankasına ilave edilmesiyle 02/03/2007 tarihi itibariyle 4.586.002 erkek,
282.281 kadın olmak üzere toplam sabıkalı sayısı 4.868.283; 6.796.441 ceza,
1.068.743 tali karar, 3.220.790 yerine getirme fişi olmak üzere toplam kayıt
sayımız böylece 11.085.974’e ulaşmıştır.
31/12/2005 tarihi itibariyle adalet istatistikleri
için Yargıtay, Danıştay, Cumhuriyet başsavcılıkları, ceza ve hukuk mahkemeleri,
bölge idare mahkemeleri, idare mahkemeleri, vergi mahkemeleri, icra
müdürlükleri ve infaz hakimliklerinden müteşekkil toplam 7883 adlî birimden tam
sayım esasına göre 11 adet yıllık, 11 adet üç aylık ve iki adet de aylık olmak
üzere 24 anket formu ile adlî istatistik toplanmakta, yıllık olarak
yayımlanmaktadır.
Ayrıca bu bilgiler elektronik ortamda TÜİK’e yıllık
olarak verilmekte, Personel Genel Müdürlüğümüze de iş cetvelleri
hazırlanmaktadır. Üç aylık istatistik bilgileri de düzenli olarak Ceza İşleri,
Ceza ve Tevkifevleri, Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler ile Avrupa Birliği
Genel Müdürlüklerimize gönderilmektedir.
Adalet istatistiklerinin toplanmasında karşılaşılan
zorlukları asgari düzeye indirilmesi bağlamında, adlî sicil bürosu olarak
kurulu bulunan taşra teşkilatımızda çalışan personelimizin, sadece adlî sicil
ile ilgili iş ve işlemlere baktığı nedenle, Genel Müdürlüğümüz görevi
kapsamında bulunan adlî istatistik iş ve işlemlerinde de bu personelin
eğitilerek istihdam edilmesi ve bu büroların “Adlî Sicil ve İstatistik Bürosu”
olarak düzenleme yapılması konusunda Sayın Bakanımız ve Sayın Müsteşarımız
şifahi olarak bilgilendirilerek olumlu görüşleri alınmış, bu doğrultuda
Personel Genel Müdürlüğümüze 07/07/2006
gün 14117 sayılı yazımızla durum intikal ettirilmiş, bu konudaki çalışmalara
devam edilmektedir.
Avrupa Birliği ile Bakanlığımız arasında
yürütülmekte olan “Yargının Modernizasyonu ve Ceza reformu Projesi” kapsamında
teknik personeli ileri düzeyde programcılık ve donanım eğitimleri bağlamında 20
programın 18’i başarı ile bitirilmiş, ikisi halen devam etmekte, bu programlara
16 personelimiz katılmış bulunmakta, proje kapsamındaki diğer çalışmalarımız
devam etmektedir.
Adliyenin bulunmadığı yerlerde, vatandaşların adlî
sicil hizmetlerinden yararlanmaları için yapılan yasal düzenleme ile adlî sicil
kaydı verme yetkisi buralardaki kaymakamlıklara bırakılmış, bu konudaki teknik
ve idari düzenlemeler yapılması ve gereği kapsamında durum 06/08/2004 gün 9250
sayılı yazımızla İçişleri Bakanlığına intikal ettirilmiştir.
Yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızın adlî sicil
kaydı taleplerinin elçilik ve konsolosluklar vasıtasıyla karşılanabilmesi için
Adlî Sicil Kanununun 8 inci maddesinde 5560 sayılı Kanunla gerekli yasal
düzenleme yapılmış, durum 15/01/2007 gün ve 732 sayılı yazımızla Dışişleri
Bakanlığı Konsolosluk Genel Müdürlüğüne bildirilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu
gereğince, Genel Müdürlükte bütçe ve mali işlemler yapmak üzere bütçe bürosu
kurularak faaliyete geçirilmiştir.
5352 sayılı Adlî Sicil Kanununun 17 nci maddesi ile
getirilen “adlî sicil veya arşiv kaydı taleplerinde üç (3) YTL. ücret alınır”
hükmü gereğince adlî sicil kayıtlarından; 2005 yılında 14.197.176 YTL., 2006
yılında 22.445.562 YTL., 2007 yılı Ocak ayı sonu itibariyle 1.811.109 YTL.
olmak üzere 5352 sayılı Yasanın yürürlüğe girdiği 01/06/2005 tarihinden, 2007
yılının Ocak ayı sonuna kadar İş Yurtları Daire Başkanlığımıza toplam
38.453.847 YTL. gelir sağlanmıştır.
Devam Eden Çalışma, Hedefler ve Önerilerimiz:
1 – 5352 sayılı yeni Adlî Sicil Kanununun getirdiği
uygulama değişikliklerine adaptasyon çalışmalarına devam edilmekte olup, anılan
Kanun uyarınca ve Genel Müdürlüğümüz bünyesinde kurulan adlî sicil komisyonunca
01/06/2005 tarihinden önceki ve sicilden çıkarılması gereken kayıtların
silinmesi ve bu kayıtlar ile ilgili re’sen yerine getirilecek diğer işlemler
kanunun öngördüğü 5 yıllık süre içinde gerçekleştirilecektir.
2 – Adalet istatistiklerinin ilgili adlî birimlerden
birebir toplanarak, bu konu ile ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının
kullanı-mına sunulması, Avrupa Birliği birimlerince talep edilen
istatistiklerin sağlıklı şekilde derlenmesi ve ilgili Genel Müdürlüklere
ulaştırılması, yeni istatistik formu geliştirilmesi ihtiyacı doğduğunda
ihtiyaca uygun formların oluşturulması,
3 – Avrupa Birliği fonlarından finanse edilen
“Yargının Moder-nizasyonu Projesi” kapsamında adlî istatistik yazılım ve
donanım-larının yenilenmesi çalışmalarının sürdürülmesi,
4 – Taşra adlî sicil bürolarının adlî sicil ve
istatistik büroları haline dönüştürülmesi ve bu kapsamda öncelikle ülkemizdeki
ağır ceza merkezlerinde adlî sicil ve istatistik şube müdürlüklerinin
kurulması,
5 – Yıl içerisinde kurularak faaliyete geçen taşra
birimi perso-neline veri girişi ve sorgulama ile ilgili gerekli eğitimlerin
düzenli şekilde verilmesi,
6 – İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri
Genel Müdür-lüğünce gerçekleştirilen Mernis proje ile on-line bağlantı
sağlayarak vatandaşlık numaralarının adlî sicil kayıtları ile eşleştirilmesi,
7 – Ülkemizdeki Adalet Daireleri ile kanunla
belirlenmiş olan diğer kamu kurumlarının 365 gün 24 saat kesintisiz olarak
Genel Müdürlüğümüzle on-line bağlantı kuracak şekilde adlî sicil bilgi işlem
ağını genişleterek, tamamı ile iletişimin sağlanması,
8 – 1982 yılından bu tarafa istatistik bürosunda
çalışan personel sayısı 14 kişi olmasına rağmen, bu büroca derlenen anket form
sayısı 2’den 24’e, derlenen sütun sayısı da 33’den 676’ya ulaşmıştır. Özellikle
istatistik bürosunun iş yükünde son yıllarda yoğun artış yaşanmasına karşın,
her geçen gün de istatistik formlarının çok boyutlu hale gelmesi dikkate
alınarak bu birimimizde yürütülen faaliyetlerin uluslararası alandaki,
ülkemizin suç ve ceza politikasının tayin ve tespitindeki önemi de dikkate
alınmak suretiyle acilen 10 adet istatistikçinin istihdam edilebilmesi için
gerekli çalışmaların yürü-tülmesinin,
9 – Ağır ceza merkezlerinde “Adlî Sicil ve
İstatistik Şube Müdürlükleri”nin kurulabilmesi yıl içinde kurulacak adlî sicil
bürolarının da sayısı göz önünde bulundurulmak suretiyle yeteri kadar istatistikçi
ile 300 adet de veri hazırlama ve kontrol işletmenini adlî sicil hizmetlerinde
kullanılması için kadro tahsisi işleminin gerçekleştirilerek, öngörülen nitelik
ve sayıdaki personelin istihdam edilmesinin,
10 – Merkezi bilgisayar sistemi (SUN-6800), çevre
birimleri ve yazılımları ile bu sisteme elektrik kesildiğinde güç sağlayan UPS
cihazları ve jeneratörün bakımı, ayrıca Genel Müdürlüğümüz ile on-line
bağlantısı olan adlî sicil bilgi işlem ağı kurulu birimlerinde ihtiyacının
karşılanması amacıyla güncel ve geleceğin teknolojisine uygun PC ve yazıcıların
alınması, Genel Müdürlük merkez ve taşra birimlerinin fiziki ve teknik alt
yapısının güçlendirilmesi ve geliştirilmesi için yatırım birimi olan Genel
Müdürlüğümüzün 06/1 mamul mal alımları harcama kalemine ilişkin ödeneğin %100
artırılmasının,
Uygun olacağı düşünülmüştür.
Arz ederim.09/03/2007
Abuzer DURAN
Hâkim
Genel Müdür