ADLİ  İSTATİSTİK   ÇALIŞMALARI

        Genel Müdürlüğümüzce, 22 anket formu ile yılda bir kere toplam 8322 adli birim (savcılık ve mahkeme)'den  elde edilen  bilgiler bilgisayarda değerlendirilerek manyetik  ortamda   Başbakanlık  Devlet   İstatistik    Enstitüsü  (DİE)’ ne gönderilmekte, bu bilgiler  söz konusu Kurum tarafından her yıl kitap haline getirilmektedir.
         Ayrıca  bir  önceki  yıla   ait istatistiki bilgiler takip eden yıl içerisinde" Adalet  İstatistikleri  Cep  Yıllığı " adı altında   Genel Müdürlüğümüzce de yayımlanmaktadır.

 

                                                AVRUPA BİRLİĞİ PROJESİ KAPSAMINDA
                                          İTALYA’YA YAPILAN ÇALIŞMA ZİYARETİ RAPORU

 

Ülke : İTALYA
Gidiş : 18/12/2007
Dönüş : 24/12/2007

            Avrupa Birliği ile Bakanlığımız arasında yürütülmekte olan “ Yargının Modernizasyonu ve Ceza Reformu Projesi” kapsamında, Genel Müdürlüğümüz adli sicil ve adli istatistik bölümlerinde yönetici ve teknik personelin bilgi ve görgülerinin artırılması, teknik donanım, işleyiş ve mevzuat uyumlaştırılmasını teminen Genel Müdür Yardımcısı ile adli sicil ve istatistik birimlerinden altı, Bilgi İşlem Daire Başkanlığından üç kişi olmak üzere toplam dokuz kişinin katılımı ile bir hafta süreli çalışma ziyareti planlanmış, Avrupa Birliği nezdinde kabul görmüş, gerekli bütçe ayrılarak ihale süreci tamamlanmıştır.

Proje ihale sürecinde ihaleyi kazanan “Software AG “ firmasınca üçüncü çalışma ziyareti 18-24 Aralık 2007 tarihleri arasında İtalya Adalet Bakanlığına planlanarak yapılmış; bu çerçevede çalışma ziyaretine Genel Müdürlüğümüzü temsilen;

Nejat ÖZKAN ( Genel Müdür Yardımcısı)
Muharrem SONGÜR ( Daire Başkanı )
Meltem BOLKAR TAŞCI (Tetkik Hakimi)
Ahmet Kerem ŞAMLI (Tetkik hakimi)
Süleyman ASLAN ( Bilgi işlem kordinatörü)
İsmail ÇAYKÖYLÜ (İstatistik uzmanı)

Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığını temsilen;
Turan AÇIKMEŞE (Tetkik Hakimi)
Abdullah UÇAR ( Bilgisayar Mühendisi)
Abidin  TOPAÇOĞLU ( Bilgi işlem Müdürü)

katılmışlardır.

19/12/2007 tarihli çalışma ziyaretinin birinci günü Roma’da Adalet Bakanlığı ziyaret edilmiş ve Bakanlık İstatistik bölümü Genel Müdürü, İstinaf mahkemesi Yargıcı ve aynı zamanda Avrupa Konseyi İstatistik Birliği (CEPEJ) Bakanı Sinyor DESSANTES ile, Adalet Bakanlığı Hakimi Sinyor RUSSO ve ISTAT’ın (Ulusal İstatistik Birimi) yargı alanı ile ilgili departmanında görevli ANNAMARİA URBANA tarafından yapılan sunumda;

Adalet Bakanlığındaki Genel Müdürlerin, Adalet Bakanın teklifi ile Bakanlar kurulu tarafından atandığı, İtalya’da da Hakim ve Savcılar Kurulu bulunduğu hakim ve savcıların bu
kurul tarafından atandığı ülke çapında, 6500 Hakim, 2500 savcı, 2000 Barış hakimi (sözleşmeli hakim), 30.000 personel ve 200.000 avukat bulunduğu, İtalya’da  mahkemelerde devletten maaş alan hakimlerin çalıştığı, ancak son 15 yıldır işlerin yoğunluğu nedeni ile Halk Hakimi ( Barış Hakimi ) adında sözleşmeli hakimlerin çalışmaya başladığı ve bu hakimlerin de hukuk formasyonuna sahip olduğu adli sicil kayıtlarının şahsi veri niteliğinde olup Adalet Bakanlığınca tutulduğu kişinin kendisine veya resmi kurumlara 4-5 euro karşılığında verildiği belirtildikten sonra ISTAT’ ın çalışmaları hakkında bilgi verilmiştir.

ISTAT’ın her ne kadar Adalet Bakanlığına bağlı olarak çalışsada, aslında bağımsız bir kurum olduğu, her bakanlıkta ISTAT ile çalışan bir daire başkanlığının bulunduğu, bu kurumun çalışmalarının yargının düzeltilmesi ve geliştirilmesi için büyük önem arz ettiği, istatistik şartlarının iyileştirilmesi ve yargıya olumlu yansıması için tüm Avrupa Birliği ülkeleri ile fikir alışverişinde bulunulduğu ifade edildikten sonra, İtalya yargı sistemi hakkında bilgi verilmiştir. 

İtalyan Yargısının; İdari Yargı, Sayıştay, Vergi Mahkemeleri ve adli yargı olarak dört bölüme ayrıldığı,yargının Hukuk ve ceza bölümünden oluştuğu hukuk bölümünde, en üstte Yargıtay’ın bulunduğu, onun altında, tüm İtalya’da 29 tane istinaf mahkemeleri, 165 tane mahkeme bulunduğu ve 849 adet sözleşmeli hakimin çalıştığı,

 Aynı şekilde ceza bölümünde, en üstte Yargıtay’ın bulunduğu, yine tüm İtalya’da 29 tane istinaf mahkemesi, 165 mahkeme, 165 savcı, 220 adet yardımcı yapılar, 14-18 yaş gurubu için 29 adet mahkeme ve 29 adet savcılık, 29 infaz hakimi, 58 infaz dairesi ve 849 adet sözleşmeli hakimin çalıştığı, Yargıtay’da yargılama yapılmadığı, gelen dosyalarda mahkemelerin kurallara uygun çalışıp çalışmadığının, yargılama sırasında kuralları doğru uygulayıp uygulanmadığının denetlendiği bilgisi alınmıştır.

Yargıtay’a gelen dosyalar ile ilgili yapılan istatistikte, hukuk bölümüne gelen dosyaların % 52 sinde, ceza bölümüne gelen dosyaların % 86 sında doğru karar verildiğinin tespit edildiği bildirilmiştir.

ISTAT ile ilgili verilen bilgi kapsamında; bu kurumun her konuda detaylı istatistikler hazırladığı, mahkemelerde gelen iş, çıkan iş, kalan iş ve geçen senelerden devreden işlere ait analizler yaptığı, ilk araştırmanın savcılıkta yapıldığı, daha sonra mahkeme aşaması ile ilgili çalışıldığı, ISTAT’ın bakanlığa gönderdiği istatistiki veriler dışında, arka planda başka konularda da istatistik topladığı, İtalya’da istatistik çalışmaları yapan birkaç kurum daha bulunsa da,  tamamen bağımsız olmadıkları, çalışmalarını birlikte yürüttükleri ve bir bilgi ağı oluşturdukları, birlikte çalışma sonucu topladıkları veriler ile sonuç aldıkları, bu verilerin tamamını ISTAT’da toplanıp yayınlandığı, hazırlanan bu verilere belirli kurallar çerçevesinde herkesin ulaşabildiği, kullanabildiği, ISTAT’ın istatistik yapan birimler arasında bir uyum ve koordinasyon sağladığı; ISTAT’ın kurumsal ve kişisel (aile) bazda çalışmalarını yürüttüğü, bu alanlarda bilgileri kişilerden, avukatlardan, adli sicil ve bölgesel yönetim birimlerinden aldığı; ayrıca, hukuk, ceza, ceza evleri, mali işlemler, Trafik cezaları ve noterlik alanlarında çalışmalar yaptığı, toplanan verilerin olaylarla ilgili olanlarını Adalet Bakanlığından, kişilerle ilgili olanlarını Savunma Bakanlığından aldığı; Ayrılmalar, boşanmalar, çocuğun evlat edinilmesi, çocuğun velayeti, iş alanındaki olaylar ve iflas ile ilgili alanlarda çalışmalar yürüttüğü; bu alanlarda formların dışında adli sicilden de faydalandığı, iflas ile ilgili çalışma sonuçlarının hukuk alanında olduğu kadar ekonomik alanda da kullanıldığı tespit edilmiştir.

Ceza alanındaki istatistiklerde olay meydana geldiği andaki verilerlerin İçişleri Bakanlığınca toplandığı, olay adliyede intikal ettikten sonraki verilerin ISTAT tarafından toplandığı; savcılık aşamasında suç ve suçlularla alakalı olarak istatistik yapıldığı; hükmün verildiği aşamada ise adli sicilden faydalanıldığı, idare hukuku alanında da, bölgesel idare mahkemelerinden gelen veriler doğrultusunda istatistik yapıldığı; her bir mahkemenin (Yargıtay, İstinaf mahkemesinin) ayrı bir istatistik biriminin olduğu; verileri toplayıp, sonuçların 3 aylık periyotlarla ISTAT’a bilgisayar ortamında (e-mail ile) gönderildiği; sonuç verilerin otomatik olarak değil, elle bilgisayara girilerek kuruma ulaştırıldığı bildirilmiştir. 

            Gezinin ikinci günü (20/12/2007) yine İtalyan Adalet Bakanlığına yapılan ziyarette sinyor DESSANTES tarafından ISTAT’ın resmi internet sitesinin tanıtıldığı bölümler gösterildi;  ayrıca ISTAT’da görevli STEYFONO APRİDE‘de ISTAT’da toplanan verilerin kullanımı ile ilgili sunum yaptı. Bu sunumda;

ISTAT’ın resmi internet sitesinde, vatandaşların kullanımına açık olan ve birde şifre ile girilen bir bölümün olduğu, bilgisayar ortamında çalışmaların yürütüldüğü, ayrıca, yapılan çalışmalar ile yargı alanındaki aktif araştırma dosyalarının maliyetlerinin düşürülmeye çalışıldığı, örneğin italya’da çok fazla görülen mafya suçlarında tanık bulma güçlüğü yüzünden telefon dinlemeleri yapıldığı, her savcılık bünyesinde dinlemeyi yapan polis birimlerinin bulunduğu, bunun maliyetlerini artırdığı, kurulmaya çalışılan telekominikasyon sistemi projesi ile, birkaç savcılığın bünyesinde bulunan ve dinleme yapan birimlerin birleştirilerek, tek dinleme servisi kurulması ve savcılık ile polis arasında doğru bilgi akışı sağlamanın amaçlandığı, emniyete gönderilecek bilgilerin elektronik ortamda hazırlanıp imzalandığını, alıcının dışında kimsenin okumaması için kripto edildiği, kriptografi sisteminin, güvenlik açısından tamamen güvenlikli bir sistem olup, gönderici ve alıcı dışındaki üçüncü kişilerin sistemin dışında kaldığı ifade edilmiştir.

Sunumda yapılan anlatımdan, İtalya’da adli kolluk (adli polis) sisteminin bulunmadığı, polis güçlerinin İçişleri Bakanlığına bağlı olarak çalıştığı ancak bir suç söz konusu olduğunda doğrudan savcıya bağlı olarak görev yaptıkları İçişleri Bakanlığına bilgi vermeden savcı ile çalıştıkları tespit edilmiştir.

ISTAT’da sistem içinde elli milyon kayıtlı verinin bulunduğu, veri toplandıktan sonra kendi içinde ilgili yerlere gittiği, bilgilerin organize edildikten sonra yargı kurumlarına aktarıldığı ifade edilmiş ve yine internette istinaf mahkemesine ait verilere ne şekilde ulaşıldığı sekmeler ile işaretlenerek gösterilmiştir.

 Hukuk mahkemelerinde kullanılan bilgi işlem sisteminde, avukatların bilgisayar ortamında, sisteme girerek dosyaları ile ilgili bilgi alabildikleri, ayrıca bütün bu sistemin farklı bakanlıklar ile entegrasyonu sağlayacak şekilde çalıştığı belirtilmiştir.

 Aynı gün, çalışma ziyaretinin öğleden sonraki kısmında, İtalya Yargıtay’ına gidilerek, Yargıtay’ın Bilgi İşlem ve İstatistik Bölümü sorumlusu iki uzmandan kendi çalışma alanları ile ilgili bilgiler alınmıştır.

 Yargıtay’ın bilgilendirme sisteminin; idari alt sistem ile bilgi işlem alt sistemin oluştuğu ve üretici alt sistemlerden oluştuğu; bilgi işlem alt sistemlerinin de, kendi içinde düzenleyici bilgilendirici sistem ve bilgilendirme sistemlerinden oluştuğu, istatistik bölümünün faaliyetlerinin kaynağında bilginin tek oluşu (tek seslilik), bilgilerin tutarlılık analizi ve çalışmaları, yeni veri saptama yollarının geliştirilmesi, öngörü gelişmeleri ile kararlara destek analizi, kurumun farklı veri üreticileri ile iç ve dış entegresi; servisin amacının vatandaşa servis hizmetlerinin iyi ulaştırılması olduğu belirtilerek, servis faaliyetlerinin iyileştirilmesi çalışmaları da anlatıldıktan sonra, kurumun yapılandırılması açıklandı.

 Çalışma konularının; davaların süresinin kısaltılması ve hakimlerinin performansının artırılmasını içerdiği, gerçekleştirdikleri çalışmaların kodlanması, yöntemlerin süresi, iş üretkenliği ve yükü ile konuya göre yöntem hareketleri olduğu, geliştirmekte olduklarının ise düzenlemelerde başvuru ağırlık değerinin uygulanması, istatistik düzenlemeleri için yeni bilgilendirme sistemiyle öngörülmüş yeni “were hause” datası olduğu, bu sistemde istatistiki çalışmaların bir kısmına, vatandaşın internet üzerinden ulaşılabildiği ama amaçlarının tüm insanlar tarafından ulaşılabilirliği sağlamak olduğu tespit edilmiştir.

 Çalışma programının üçüncü günü (21/12/2007) çalışma ekibi ile Roma istinaf mahkemesi Başkanlığı ziyaret edilerek, mahkeme Başkanı ile mahkeme Genel sekreteri ve istatistik uzmanı tarafından mahkemelerinde kullanılan bilgi işlem sistemi hakkında bilgi alınmıştır.

 İtalya’nın en büyük İstinaf Mahkemesi olan Roma İstinaf Mahkemesinin bir arşivinin olduğu, mahkemede, iş-ceza-hukuk alanlarında bilgi işlem sistemlerinin kullanıldığı, yani bu alanlarda iç programlar bulunduğu ifade edilmiş ve hukuk davaları ile ilgili program internet sayfaları açılarak bilgisayarda görüntülendirilmiştir.

 Sistemde, ilk sayfada hukuk bölümünde, ekrana tarih ve numara yazılınca, dava ile ilgili bilgilerin geldiği, davanın açıldığı tarihten sonuçlanıncaya kadar hangi aşamalardan geçtiği, kaç duruşma yapıldığının ekranda belirtildiği; ikinci sayfada taraf avukatlarının sunduğu belgelerin nev’inin görüntülendiği, ancak belgelerin görüntülenmediği, bu sistemden avukatların güvenli bir ortamda faydalandıkları tespit edildi.

 Daha sonra, 2000 yılından beri veri tabanlarının ne şekilde yapılandırıldığı anlatıldı ve sonra birkaç sene içinde, internet ortamında davaya ilişkin belgelerin ne olduğunu da gösterecek bir programın hazırlandığı ve mevcut sisteme ekleneceği, sisteme gelen bilgilerin spesifik bir program ile otomatik olarak aynı zamanda istatistik bölümüne de aktarılıp saklandığı, programın gelen bilgilerin gerekli olanlarını, istatistiki anlamda arşivlediği; üç ayda bir toplanan verilerin Adalet Bakanlığına ve ISTAT’a da gönderildiği, verilerin Bakanlığa ve kuruma gönderilirken elle bilgisayara geçirildiği, mahkeme bazında, istatistik için kullanılan programın, veri tabanındaki bilgileri kullandığı, mahkeme başkanın bu program ile kendi mahkemesi ile ilgili performans değerlendirmesi yapabildiği; ayrıca, istinaf mahkemesinin ceza davaları ile ilgili istatistiki verilerinin e-mail yoluyla, (internet) Adalet Bakanlığına gönderildiği ifade edildi.

 SONUÇ ve DEĞERLENDİRME :

 Çalışma ziyareti boyunca İtalya devletinin adli sistemine ilişkin olarak, adli teknolojiler ve kullanımı adli istatistik toplama, değerlendirme ve kullanımı ile adli sicil hakkında genel bilgiler toplanmış ve ülkemiz ile İtalya’nın genel sistem anlamında birçok konuda benzerlikler gösterdiği, bu haliyle yeni işbirliği

alanları açılarak değerlendirilebileceği ve her iki ülke adli sistemlerine katkı yapılabileceği müsahede edilmiş ve çalışma ziyareti başarılı bir şekilde sonuçlandırılmıştır……/…../2007