T.C.

ADALET BAKANLIĞI

Adlî Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü

 

 

 

Sayı           :  B.03.0.AİG.0.00.00.03/9                                                                                                                                               01/01/2006

Konu         :  Bildirme Fişleri ve Silme

                     Kararları  

 

GENELGE

                                               No : 62

 

 

1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe giren 5237 sayılı Türk Ceza Kanununa göre yapılan yeniden değerlendirme sonucu daha önce verilmiş bulunan kararları değiştiren kararlar ile 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanununun 19 ve 23 üncü maddeleri gereğince verilen kamu davasının açılmasının ertelenmesi veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararların adlî sicil kayıtlarına intikali bağlamında düzenlenen bildirme fişlerinin tanziminde Adlî Sicil Yönetmeliği ile daha önceki genelgelerimize uygun davranılmadığı, farklı farklı uygulama yapılmak suretiyle kararların sicile intikalinde hatalara meydan verildiği, bu durumun da sicil kayıtlarının doğruluğu ve güvenilirliğini olumsuz yönde etkilediği, kanuna aykırı şekilde bir kısım silme kararlarının kanun yollarına müracaat edilmeksizin Cumhuriyet başsavcılıklarınca doğrudan Adlî Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğüne gönderildiği müşahade olunmuştur.

Adlî Sicil Kanununun 4 ncü maddesi;

          “(1) Türk mahkemeleri tarafından vatandaş veya yabancı hakkında verilmiş ve kesinleşmiş mahkûmiyet hükümleri adlî sicile kaydedilir. Bu bağlamda;

          a) Hapis cezaları ile ilgili olarak;

          1. Hapis cezasına mahkûmiyet kararı,

          2. Koşullu salıverilme kararı,

          3. Koşullu salıverilmede denetim süresinin uzatılmasına ilişkin karar,

          4. Koşullu salıverilme kararının geri alınmasına dair karar,

          5. Hapis cezasının infazının tamamlandığı hususu,

          b) Hapis cezasının ertelenmesi halinde;

          1. Denetim süresi,

          2. Denetim süresinin yükümlülüklere uygun veya iyi halli olarak geçirilmesi dolayısıyla cezanın infaz edilmiş sayıldığı hususu,

          3. Ertelenen hapis cezasının infaz kurumunda çektirilmesine ilişkin karar,

          c) Adlî para cezası ile ilgili olarak;

          1. Adlî para cezasına ilişkin mahkûmiyet hükmü,

          2. Adlî para cezasının ödenmek suretiyle infaz edildiği hususu,

          3. Adlî para cezasının tazyik hapsi suretiyle kısmen veya tamamen infaz edildiği hususu,

         

          4. Adlî para cezasının tazyik hapsinden sonra kalan kısmının ödenmek suretiyle infaz edildiği hususu,

          d) Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırıma mahkûmiyet halinde;

          1. Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırım olarak, adlî para cezasına mahkûmiyet veya güvenlik tedbiri uygulanması hükmü,

          2. Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırım olarak hükmedilen adlî para cezasının veya güvenlik tedbirinin gereklerinin yerine getirilmemesi dolayısıyla hapis cezasının infazına ilişkin karar,

          3. Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırım olarak hükmedilen güvenlik tedbirinin değiştirilmesine ilişkin karar,

          e) Belli hakları kullanmaktan yoksun bırakılma ile ilgili olarak;

          1. Kasten işlenen bir suç nedeniyle hapis cezasına mahkûmiyetin kanunî sonucu olarak yoksun kalınan haklara cezanın ertelenmesi dolayısıyla getirilen istisnaya ilişkin karar,

          2. Mahkûmiyet hükmüyle bağlantılı olarak verilen, belli bir hak ve yetkinin kullanılmasının veya belli bir meslek veya sanatın icrasının yasaklanmasına ya da sürücü belgesinin geri alınmasına ilişkin karar,

          f) Türk vatandaşı hakkında yabancı mahkemeden verilmiş ve kesinleşmiş olan mahkûmiyet kararının Türk hukuku bakımından doğurduğu hak yoksunluklarına ilişkin olarak Cumhuriyet savcısının istemi üzerine mahkemece verilen karar,

          g) Ceza mahkûmiyetini bütün sonuçlarıyla ortadan kaldıran şikayetten vazgeçme veya etkin pişmanlık dolayısıyla verilen karar,

          h) Ceza zamanaşımının dolduğunun tespitine ilişkin karar,

          i) Genel veya özel affa ilişkin kanun; özel affa ilişkin Cumhurbaşkanlığı kararı,

          j) Askerî Ceza Kanununa göre verilmiş mahkûmiyet kararlarındaki ferî cezalar,

          Adlî sicile kaydedilir.

          (2) Kanun yararına bozma veya yargılamanın yenilenmesi sonucunda verilen mahkûmiyet hükmü ya da eski hükümde değişiklik yapan tüm hüküm ve kararlar açısından da birinci fıkra hükümleri uygulanır.

(3) Kanun gereği olarak gerçek kimliği saklı tutulan kişilerin adlî sicil ve arşiv kayıtlarına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.”

Aynı Kanunun Geçici 2 nci maddesi;

          “(1) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, Adalet Bakanlığı Adlî Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünce toplanmış olsun veya olmasın, suç tarihi itibarıyla bu Kanunun yürürlük tarihinden önceki kayıtlar hakkında, 3682 sayılı Kanuna göre süre yönünden silinme koşulu oluşanlar silinir; diğer kayıtlar için bu Kanun hükümlerine göre işlem yapılır. Anayasanın 76 ncı maddesi ile özel kanun hükümleri saklıdır.

          (2) Birinci fıkra gereğince işlem yapılarak arşive alınan kayıtlar hakkında, 3682 sayılı Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen sürelerin dolduğu veya ertelenmiş olan hükmün esasen vâki olmamış sayıldığı hallerde bu tarih esas alınarak, Anayasanın 76 ncı maddesi ve özel kanunlarda sayılan suç ve mahkûmiyetler dışındaki kayıtlar için ilgilinin, Cumhuriyet Başsavcılığının veya Adlî Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünün talebi üzerine hükmü veren mahkemece veya talep edenin bulunduğu yer asliye ceza mahkemesince arşiv kaydının silinmesine karar verilir.”

Adlî Sicil Yönetmeliğinin 6 ncı maddesi;

          “Türk mahkemeleri tarafından vatandaş veya yabancı hakkında verilmiş ve kesinleşmiş mahkûmiyet hükümleri adlî sicile kaydedilir.

          Anayasa Mahkemesi tarafından Yüce Divan sıfatı ile verilen mahkûmiyet kararları ve Yargıtay’ın özel kanun  hükümleri  uyarınca  yaptığı  yargılama sonunda verdiği cezalara dair kesinleşmiş mahkûmiyet kararları Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca,

          Türk vatandaşları hakkında yabancı mahkemelerce verilmiş ve kesinleşmiş olan mahkûmiyet kararının Türk hukuku  bakımından doğurduğu  hak yoksunluklarına ilişkin olarak Cumhuriyet savcısının istemi üzerine mahkemece verilen kararlar Cumhuriyet başsavcılıklarınca,

          İlgili Kanunları gereği mahkemelerce verilen düşme ve ortadan kaldırma kararları o yer Cumhuriyet başsavcılıklarınca,

          Özel kanunlar gereğince savcılıklar ve mahkemelerce verilen kamu davasının açılmasının ertelenmesine, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ve bu kararların ortadan kaldırılmasına ilişkin kararlar ilgili Cumhuriyet başsavcılıklarınca,

          doğrudan merkezî adlî sicile gönderilerek kaydedilir.

          Kanunun 4 üncü maddesinde belirtilen kararlarla ilgili olarak düzenlenecek ceza ve tâlî karar fişleri, hükmü veren mahkeme tarafından düzenlenerek adlî sicile bildirilmek üzere o yer Cumhuriyet başsavcılıklarına gönderilir.

          Mahkemeler tarafından kararlara uygun olarak düzenlenen ceza ve tâli karar fişleri üç gün içerisinde mahkemenin bulunduğu yer Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir. Cumhuriyet başsavcılıkları mahkemelerden gönderilen ceza ve tâli karar fişleri ile kendilerince  düzenlenecek yerine getirme fişlerini üç gün içerisinde, bilgi işlem sistemi kurulmuş ise mahallî adlî sicile, kurulmamış ise, o yerin bağlı bulunduğu ağır ceza merkezindeki mahallî adlî sicile gönderir.

          Askerî mahkemelerden verilip infaz için Cumhuriyet başsavcılıklarına gönderilmiş mahkûmiyet kararlarına ilişkin ceza veya tâli karar fişleri Cumhuriyet başsavcılıklarınca düzenlenerek ilgili makamlara gönderilir.

          Ayrıca özel kanunlar gereğince savcılıklarca ve mahkemelerce verilen erteleme kararlarına ilişkin tâli karar fişleri, üç gün içinde Genel Müdürlüğe gönderilir.

          Yukarıdaki fıkrada yer alan erteleme kararlarına dair adlî sicil bilgileri, sadece soruşturma ve kovuşturma konusu olan işler nedeniyle savcılıklar ve mahkemelerce istenildiğinde verilir.”

         

          Aynı Yönetmeliğin 7 nci maddesi;

         

          “Ceza fişleri, kanun yoluna başvurulmaması halinde hüküm ve kararların kesinleştiği, kanun yoluna başvurulması halinde ise, başvurunun üst mahkemece reddi veya hüküm ve kararın onanması üzerine evrakın mahkemeye geldiği tarihte düzenlenir. Temyiz   talebinin  mahkemece   reddi   halinde  ceza   fişi   bir  haftalık sürenin  müracaatsız  geçtiği tarihte düzenlenir.

          Yukarıdaki usuller çerçevesinde tanzim olunacak örneği bu Yönetmeliğe ekli ceza, yerine getirme ve tâli karar fişlerinin mahsus bölümüne tüm kimlik bilgileriyle birlikte, İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık Genel Müdürlüğünce merkezi nüfus idaresi sistemi projesi çerçevesinde belirlenen Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasının da yazılması zorunludur.

          Bir hükümle birden fazla kişiler mahkûm edildiği takdirde her kişi için,

          Bir hükümle bir kişi birden fazla suçları nedeniyle mahkûm edildiği takdirde de her suça ait mahkûmiyet için,

          ayrı ayrı bildirme fişi düzenlenir.

          Şartla ertelenen mahkûmiyetlere ait bildirme fişi, şartın tahakkuk ettiğinin mahkemeye bildirilip mahkemece karar verildiği tarihte, şart tahakkuk etmediği takdirde şart için belirlenen sürenin sona erdiği veya cezanın infazının tamamlandığı tarihte düzenlenir.

          Bilgileri eksik veya yanlış olan fişler, eksiklikler giderilip doğru olarak düzenlenmesi için aynen iade edilir. Yeniden doğru olarak düzenlenen bildirme fişleri eskisi ile birlikte adlî sicile gönderilir. Eksik veya yanlış olanlar adlî sicil tarafından imha edilir.

          Usulüne uygun düzenlenerek adlî sicile gönderilen fişlerin derhal adlî sicil sistemine girişi ve transferi yapılır.”

 

Çocuk Koruma Kanununun 19/4 üncü maddesi;

“(4) Kamu davasının açılmasının ertelenmesine ilişkin kararlar, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir. Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi hâlinde, bu maddede belirtilen amaç için kullanılabilir.”

            Aynı Kanunun 23 üncü maddesinin 1 inci fıkrası,

“(1) Çocuğa yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılama sonunda belirlenen ceza, en çok üç yıla kadar (üç yıl dâhil) hapis veya adlî para cezası ise; mahkemece, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir.”

            Aynı Kanun ve maddenin 8 inci fıkrası;

“(8) Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir. Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi hâlinde, bu maddede belirtilen amaç için kullanılabilir.”

Hükümlerini havidir.

 

Bu itibarla;

1. Hapis cezalarına seçenek yaptırım olarak hükmolunan adlî para cezalarının veya güvenlik tedbirlerinin aynı ceza fişinde bildirilmesi, bu hususa ilişkin düzenlenecek yerine getirme fişlerinin ise ayrı ayrı tanzim edilmesi,
2. Tanzim edilecek talî karar fişlerinde, verilen kararın hukukî niteliğinin açıklanmasında veri girişi esnasında karşılaşılan sorunlar dikkate alınarak uzun açıklamalardan kaçınılması, uygulanan kanun maddesinin mutlaka belirtilmesi, her ceza için ayrı bir ceza fişi düzenlenerek veritabanına girildiği cihetle, cezalarda veya kararın niteliğinde yapılacak her değişiklik için de ayrı ayrı talî karar fişi düzenlenmesi, 
3. Daha önce verilmiş hükümlerle ilgili olarak 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde cezanın özünde herhangi bir değişiklik yapılmadığı halde yeniden bildirme fişi düzenlenerek veri girişi için adlî sicil birimlerine gönderildiği, bu durumun gerek kalemlerde gerekse adlî sicil birimlerindeki iş yükünü gereksiz yere artırdığı cihetle belirtilen nitelikteki kararlara ilişkin fiş tanziminden kaçınılması,
4. Cezaların infazı sırasında, bir kişiye ait birden fazla mahkûmiyet kararlarındaki cezaların toplamı üzerinde gerekli infazın yapılması için verilen içtima kararlarının cezaların nicelik ve niteliğinde bir değişiklik içermediği cihetle, bu kararlara ilişkin olarak talî karar fişlerinin tanzim edilmemesi ve adlî sicil kayıtlarına intikal için gönderilmemesi
5. Bir sanık hakkında ister farklı mahkemelerden, isterse aynı mahkeme tarafından aynı hükümde birden fazla mahkumiyet hükmü verilmiş olması hallerinde cezalar içtima edilmiş olsa bile her bir mahkûmiyete ilişkin olarak bir ceza fişi düzenlendiğinden şartla tahliye kararı verildiğinde her suç için ayrı ayrı talî karar fişi düzenlenmesi,
6. Eski hükümlerle ilgili olarak, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununa göre yeniden değerlendirme sonucu verilen kararlarda yeni verilen kararın ister eski esas ve karar numarası üzerinden ister yeni bir esasa kaydedilerek verilmiş olması halinde yeni bir ceza fişi düzenlenmesinin adlî sicile intikal işlemlerinde bir takım zorluklara yol açması ve aynı şahıs hakkında aynı eylem nedeniyle iki ayrı ceza fişi görünmesine sebebiyet vereceği dikkate alınarak, hükmü değiştiren bu tür kararlarda ceza fişi düzenlenmeyerek sadece talî karar fişi tanzim edilmesi,
7. Yeni kanunların uygulanması ile sonuç cezada meydana gelen değişikliklerin düzenlenecek olan yerine getirme ve şartla tahliye fişlerinde de belirtilmesi,bu bağlamda şartla tahliye fişlerinde asıl karara dair bilgiler bölümüne yeni karara ilişkin bilgilerin yazılması,
8. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu gereğince önceki hükmün değiştirilmesine dair verilen kararlarda ayrıca önceki hükmün iptali ve adlî sicil kaydının çıkartılmasına karar verilmiş ise, bu hususun talî karar fişinin 14 üncü (talî kararın niteliği) bölümüne hükümden evvel “karar değişikliği” ibaresi de yazılmak suretiyle talî karar fişinin düzenlenerek Genel Müdürlüğe gönderilmesi,
9. İdarî para cezalarına hükmedilmesi halinde buna ilişkin ceza fişi düzenlenmemesi veya bir şekilde düzenlenmiş ise mevcut fişlerin adlî sicil kaydına intikal ettirilmemesi, daha önce hafif hapis veya hafif para cezası olarak kayıtlarda yer alan bilgilerin çıkartılmasına ilişkin düzenlenecek talî karar fişlerinin birlikte verilen diğer cezalardan ayrı tutularak (müessir fiil için ayrı mütecaviz sarhoşluk için ayrı talî karar fişi) düzenlenmesi,
10. Verilen bir kısım silme kararlarında Adlî Sicil Kanununun Geçici 2/2 nci maddesinde de belirtildiği üzere daha önce arşive alınan kayıtlardan sadece Anayasa’nın 76 ncı maddesi ile metinlerinde “affa uğramış olsalar bile” ibaresi bulunan özel kanunlarda (2839 sayılı Milletvekili Seçim Kanununun 11 inci maddesi, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesi, 6136 sayılı Kanunun 7 nci maddesi vb. gibi) sayılan suç ve cezalar dışında kalanların silinebileceği öngörüldüğü halde Kanunun anılan hükmüne muhalefet edilerek silinmesi mümkün olmayan arşiv kayıtlarının da silinmesine karar verildiği, mevzuata aykırı verildiği anlaşılan bu tür kararlara karşı mutlaka kanuni yollara müracaat edilmesi gerektiğinin unutulmaması,
11. Mahkemelerce yapılan yargılama sonucu verilen kesinleşmiş kararlar gereğince tanzim edilen talî karar fişlerinin işlem yapılmak üzere merciine gönderilmesi gerektiği cihetle; buna aykırı bir uygulama ile özellikle yargılamanın yenilenmesi talebinin kabulüne veya infazın ertelenmesine şeklinde verilen ara kararlar gereğince düzenlenen talî karar fişlerinin adlî sicil kayıtlarının değiştirilmesine esas alınamayacağı gözetilerek bu yanlış uygulamadan vazgeçilmesi,
12. 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu uyarınca verilecek kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarına ilişkin olarak düzenlenecek talî karar fişlerinde
1. Kimlik bilgilerinin T.C. Kimlik numarası da yazılmak suretiyle eksiksiz olarak doldurulması,
2. Suç tarihinin yazılması,
3. Kararların 5395 sayılı Kanun hükümlerine dayandığının (14) numaralı sütunda mutlaka belirtilmesi,
4. Diğer sütunların boş bırakılması,
5. Bu şekilde düzenlenecek bildirme fişlerinin üç gün içerisinde doğrudan Adlî Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğüne gönderilmesi,
13. Cumhuriyet başsavcılığınca kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verildiğinde (12) numaralı sütuna erteleme kararını veren  Cumhuriyet başsavcılığı, (13) numaralı sütuna ise; erteleme tarihi hazırlık ve karar numaraları ceza mahkemesince hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verildiğinde ise; aynı sütunlara mahkeme adı, erteleme tarihi, esas ve karar numaralarının yazılması,
14. Adlî sicil müdürlükleri veya şefliklerince 5395 sayılı Kanun uyarınca verilen kararlara dair adlî sicil bilgilerinin sadece soruşturma ve kovuşturma konusu olan işler nedeniyle Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkemeler tarafından istenmesi halinde verilmesinin gerektiğinin bilinmesi,

Konularında gereken dikkat ve özenin gösterilmesini rica ederim.

 

Cemil ÇİÇEK
      Bakan