T.C.
A D A L E T B A K A N L I Ğ I
Adlî Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü
Sayı : B.03.0.AİG.0.00.00.03/ ... / 12 / 2007
Konu: 4616 Sayılı Kanuna İlişkin Erteleme Kararları hk.
……………….. CUMHURİYET
BAŞSAVCILIĞINA
23 Nisan 1999 Tarihine Kadar İşlenen Suçlardan
Dolayı Şartla Salıverilmeye, Dava ve Cezaların Ertelenmesine Dair 4616 sayılı
Kanun hükümleri gereğince davanın açılmasının ertelenmesi kararı verilen,
01/01/2006 gün ve 56 sayılı genelgemizde belirtildiği şekilde Genel
Müdürlüğümüze intikal ettirilen kayıtlarla ilgili olarak, hazırlık evrakı 4616
sayılı Kanunun 4758 sayılı Kanun ile değişik 1/4 maddesi uyarınca gereği
yapılmak üzere incelenmeyerek elde tutulduğu, bu konuda ilgililerin vakî
başvurularının gereği yapılmayarak, değerlendirme yetkisinin Genel
Müdürlüğümüze ait olduğundan bahisle işleme konulmadan geri çevrildiği, bu
durumun ilgililerin yakınma ve sızlanmalarına neden olduğu, çeşitli vesilelerle
Genel Müdürlüğümüze intikal ettirilen bilgilerden anlaşılmıştır.
4616 sayılı Kanunun 1/4. maddesi;
“23 Nisan 1999 tarihine kadar işlenmiş ve ilgili
kanun maddesinde öngörülen şahsî hürriyeti bağlayıcı cezanın üst sınırı on yılı
geçmeyen suçlardan dolayı haklarında henüz takibata geçilmemiş veya hazırlık
soruşturmasına girişilmiş olmakla beraber dava açılmamış veya son soruşturma
aşamasına geçilmiş olmakla beraber henüz hüküm verilmemiş veya verilen hüküm
kesinleşmemiş ise, davanın açılması veya kesin hükme bağlanması ertelenir;
varsa tutukluluk halinin kaldırılmasına karar verilir. Bu suçlarla ilgili dosya
ve deliller, her bir suçun dava zamanaşımı süresinin sonuna kadar muhafaza
edilir.
Erteleme konusu suçun dava zamanaşımı süresi
içinde bu suç ile aynı cins veya daha ağır şahsî hürriyeti bağlayıcı cezayı gerektiren bir suç
işlendiğinde, erteleme konusu suçtan dolayı da dava açılır veya daha önce
açılmış bulunan davaya devam edilerek hüküm verilir. Bu süre, erteleme konusu
suç ile aynı cins veya daha ağır şahsî hürriyeti bağlayıcı cezayı gerektiren
bir suç işlenmeksizin geçirildiğinde, ertelemeden yararlanan hakkında kamu
davası açılmaz; açılmış olan davanın ortadan kaldırılmasına karar verilir.
Bu bentle ilgili olarak bu Kanunun yürürlüğe
girdiği tarihten itibaren üç ay içinde dosyanın bulunduğu yargı merciine
başvurmak suretiyle soruşturmaya veya davaya devam edilmesinin istediklerini
bildirenler hakkında soruşturma veya davaya devam olunur. Mahkûmiyet halinde
verilen ceza, dava zamanaşımı süresince ertelenir. Bu süre içinde erteleme
konusu suç ile aynı cins veya daha ağır şahsî hürriyeti bağlayıcı cezayı gerektiren bir suç işlendiğinde
ertelenen ceza da infaz edilir. Aynı süre, erteleme konusu suç ile aynı cins
veya daha ağır şahsî hürriyeti bağlayıcı cezayı gerektiren bir suç
işlenmeksizin geçirildiğinde, mahkûmiyet vakî olmamış sayılır.”
5352 sayılı Adlî Sicil Kanununun 6. maddesi;
“(1) Kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak mahkeme, hâkim, askerî hâkim, Cumhuriyet Başsavcılığı veya askerî savcılık tarafından istenmesi halinde verilmek üzere kaydedilir.”
Hükümlerini havidir.
Yukarıda belirtilen yasa maddeleri birlikte
değerlendirildiğinde;
Cumhuriyet başsavcılıklarınca 4616 sayılı Kanuna
göre verilmiş erteleme kararları kesinleşmiş mahkûmiyet hükmü niteliğinde bulunmadığı
nedenle bir sabıka kaydı olmayıp, bilgi mahiyetinde kayda alınıp, sadece
soruşturma ve kovuşturma kapsamında mahkeme, hâkim, askeri hâkim, Cumhuriyet
başsavcılığı veya askeri savcılık tarafından istenmesi halinde verilmek üzere
sabıka kayıtlarından ayrı bir yerde tutulmaktadır. Bu kayıtları tutan Genel
Müdürlüğümüzün kayıtlara ilişkin davaların dava zamanaşımı süresi içerisinde
zanlının başka bir suç işleyip işlemediğini tespit etme imkânı bulunmadığı
gibi, erteleme kararı veren merciin 4616 sayılı Kanunun 1/4. maddesinde
belirtilen şartların gerçekleşmesi halinde, ertelemeden yararlanan hakkında
kamu davasının açılmamasına karar verilmesi ve kesinleşmesini takiben Genel
Müdürlüğümüze gönderilmesi halinde bu bilgilerin kayıtlarımızdan
çıkarılabileceği izahtan varestedir.
Bu itibarla;
1 – 4616 Sayılı Kanun gereğince ertelenen ve
derdest iş niteliğinde bulunan dosyaların, erteleme kararı veren merciilerce,
belli aralıklarla ele alınıp incelenerek yukarıda zikredilen 4616 sayılı
Kanunun 1/4. maddesinde belirtilen şartların oluşması halinde gerekli işlemin
yapılarak, dava zamanaşımı süresi içinde bu suç ile aynı cins veya daha ağır
şahsî hürriyeti bağlayıcı cezayı gerektiren bir suç işlenmediğinin belirlenmesi
halinde, ertelemeden yararlananlar hakkındaki açılmayan kamu davalarının “kamu
davasının açılmamasına” karar verilerek, kesinleşmesini takiben tali karar fişi
ile birlikte Genel Müdürlüğümüze gönderilmesi,
2 – İlgililerin bu konuda vakî başvurularının
geri çevrilmeyerek yukarıda birinci bentte belirtildiği şekilde yasal
düzenlemeye uygun işlem yapılması, işin sürüncemede bırakılmasına, gereksiz
yazışma ve zaman kaybına, ilgililerin yakınma ve sızlanmalarına meydan
verilmemesi, durumun bilgileri bakımından mahkemelere duyurulması,
Konularında bilgi ve gereğini rica ederim.
Abuzer
DURAN
Bakan a.
Hâkim
Genel Müdür
…